LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 20 januari 2019, 2e zondag door het jaar

Lezingen
Jesaja 62, 1-5
Psalm 96
1 Korinthe 12, 4-11
Johannes 2, 1-12

Welkom
De gewone reeks van de zondagen start dit jaar met het verhaal van de bruiloft van Kana: een cruciaal moment in het evangelie van Johannes. Een openbaringsmoment, het eerste van de zeven tekenen die Jezus stelt om het belang van het teken bij uitstek, zijn sterven aan het kruis, te onderstrepen.

Bij een vreugdevolle bijeenkomst zoals een bruiloft wordt Jezus uitgenodigd. Dat geeft aan dat we Jezus en zijn Vader niet alleen bij moeilijke momenten hoeven op te zoeken, ook in de vreugde van ons leven is Hij aanwezig. Laten we God danken voor de overvloed van leven die Hij ons schenkt en waarvan het eenvoudige brood van de Eucharistie het paradoxale teken is: klein en onbeduidend in vorm, maar een afspiegeling van de onmetelijke liefde van God, een liefde die wij niet mogen begrenzen.

Homilie
Een van de rode draden in de Bijbel is dat God voortdurend zijn verbond aanbiedt. De relaties tussen mensen, in het bijzonder het huwelijk tussen man en vrouw, weerspiegelen dit verbond van onmetelijke trouw. Het scheppingsverhaal in Genesis loopt uit op het verbond tussen de eerste man en de eerste vrouw. Dat verbond wordt door God gegeven en is de bron van het leven van heel de mensheid. De Bijbel eindigt met de beschrijving van de bruiloft van de mensheid met het Lam. Dat is de bestemming van de mensheid. In het evangelie van Johannes begint Jezus met zijn zeven tekenen tijdens een bruiloft. Dus Jezus plaatst zijn boodschap onder het teken van het verbond dat mensen ontvangen uit de handen van God. Jezus is de middelaar van dat verbond. Hij reikt het ons aan. Hij verdiept het en vernieuwt het. Dat deze bruiloft dreigt te verwateren is een voortdurende zorg van de profeten: de bronnen van de mens dreigen op te drogen. Maar dat gebeurt voor hij er zelf erg in heeft. De nieuwe wijn die geschonken wordt in Kana, maakt duidelijk dat de oude wijn geen beste wijn was. Dus we moeten constateren dat het leven van deze wereld eigenlijk voor veel mensen geen feest meer is. De mensen in Kana dachten een prachtige bruiloft mee te maken, maar eigenlijk weten ze niet wat feest vieren is. De interventie van Jezus maakt duidelijk dat er een heel ander feest, een heel ander leven nog te ontdekken valt. Dus we mogen wel wat vragen stellen bij de mooie kanten van onze wereld; is dat werkelijk wel zo’n feest?

Twee voorbeelden geef ik waaruit dat duidelijk moge worden. De katholieke jongeren die nu in Panama zijn, maken een heel andere kerk mee, een heel ander volk. In dat Midden-Amerikaanse land waar honderdduizenden jongeren volgende week met elkaar het geloof vieren en de paus zullen ontmoeten, blijkt de kerk een groot feest te zijn en mensen op de been te brengen. De vieringen en de ontmoetingen met priesters die druk bezig zijn met het verbeteren van levensomstandigheden van mensen, openen voor jongeren nieuwe perspectieven die hier goed voor hen verborgen zijn gehouden en die we misschien zelf ook al lang vergeten waren. Dat geloof en kerk zo kunnen zijn, is een goed bewaard geheim.

Wat is er met de kerk gebeurd, dat ze zo stil is geworden? Ik voel door de foto’s en filmpjes en andere berichten de kracht en de warmte van mensen die geraakt zijn. Ik snap dat we dat niet zomaar op de Nederlandse kerk kunnen planten, maar het geeft wel te denken.

Het andere voorbeeld is de oecumene. Deze week is de gebedsweek voor de eenheid. Een eenvoudige viering in Den Haag en ook op andere plekken, brengt mensen van verschillende kerken bijeen. Ook hier zal zo’n gebedsviering de realiteit van de verdeeldheid van de kerken niet veranderen. We zijn erg gehecht aan onze gebruiken en onze theologie en we willen die niet zomaar opgeven. We vinden ook snel wat van andere kerken en christenen. Daarmee zie we eigenlijk niet welk feest er nog in de toekomst verscholen ligt. Oecumene is dromen van een nieuw verbond tussen de kerken dat in staat is om de wereld te omvatten en te dragen. Kerken bouwen aan eenheid, niet voor zichzelf, maar uiteindelijk om een beter getuigenis van het evangelie af te leggen. Uiteindelijk zal de eenheid van de kerken kunnen bijdragen aan een steviger fundament voor de wereld.

'Recht voor ogen' is het thema van de gebedsweek dit jaar. Hebben wij het recht voor ogen, of zijn we bezig met onszelf? Zien we de noden van de mensen om ons heen en verder weg, of klagen we over de toestand in de kerk? Recht voor ogen herinnert aan de opdracht waar Jesaja van spreekt. Niet zwijgen, maar stem geven aan gerechtigheid opdat de zwaarden worden omgesmeed tot ploegscharen, opdat de wapens in Jemen zwijgen, opdat we bij dossiers van vluchtelingen kijken naar de mens en niet naar de juridische hindernissen. Die zijn er om geslecht te worden. Ik hoop dat de discussie rond het kinderpardon nu in een stroomversnelling zal komen en er beweging komt in een groot aantal dossiers van kinderen. Dat is ook de vrucht van een protestant initiatief dat oecumenisch gedragen wordt.

De bruiloft van Kana opent voor de mensen een nieuwe visie op wat een feest echt betekent. Zo mogen we als christenen, ook verbonden met andere christenen, de mensen de ogen en de harten openen om hen te herinneren aan hoe de wereld ook kan zijn: een wereld gedragen door het verbond waar de Schrift bol van staat. We hebben nog een lange weg te gaan, maar als we putten uit de bronnen die Christus in Kana geopend heeft, dan is alles mogelijk. Amen