LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging 4 januari 2015, Openbaring des Heren

Lezingen
Jesaja 60, 1-6
Psalm 72
Efesiërs 3, 2-3a.5-6
Mattheüs 2, 1-12

Welkom
Op deze feestdag van Driekoningen toont het licht van Christus zich aan alle volkeren. Iedereen die het wil weten, mag het horen. De boodschap van Christus is niet voor een select groepje uitverkorenen, maar voor alle mensen. Daarom volgen we het spoor van de wijzen uit het oosten. Dat de traditie er koningen van gemaakt heeft, is treffend, omdat zij leidende figuren zijn. Wij volgen hen omdat zij echt leiderschap tonen. Zij laten zich niet leiden door angst, maar door de ster van Gods liefde.

Mogen ook wij die ster waarnemen en hem volgen tot aan Bethlehem, de plek waar we Christus kunnen herkennen. Mogen wij op deze feestdag van de Openbaring des Heren geraakt worden door de boodschap van het kerstkind.

Homilie
Met Driekoningen beginnen de glitters van Kerstmis in de meeste huizen al wat te vervagen. Sommige mensen beginnen zelfs de kerstversiering al op te ruimen, terwijl in de oosterse kerken het kerstfeest eigenlijk pas begint met het feest van Driekoningen. Daar beseffen de gelovigen heel goed dat niet alleen de geboorte van dit Kind een groot feest is, maar ook de kraamvisite! Deze kraamvisite komt uit de hele wereld en dat maakt het feest zo groot: de hele mensheid wordt uitgenodigd om bij dit Kind te komen en in dit Kind de toekomst van heel het menselijk geslacht te herkennen.

Jesaja drukt het uit in termen van glans en schitter. De glimmende kerstversiering die in huizen en straten is aangebracht, is voor ons teken dat Gods licht straalt. Alle hulpmiddelen die we aanwenden om juist in de meest donkere tijden van het jaar licht te zien, maken duidelijk dat God in de duisternis van de menselijke geschiedenis zijn licht zendt. Dit licht ziet Jesaja terug in de drommen mensen die zich op Gods heilige berg verzamelen. In onze tijd zou zo’n bonte verzameling van nationaliteiten en culturen en rassen en talen op een plek een veiligheidsrisico vormen, dat beter vermeden kan worden. Voor Jesaja ligt daar juist het doel van Gods schepping, het is teken van Gods koninkrijk dat het Kind komt verkondigen. Volkeren bij elkaar vormen geen veiligheidsrisico, maar een geschenk van Gods liefde. Er breekt dan een nieuw tijdperk aan waarin volkeren geen angst meer hebben voor elkaar of oorlog voeren met elkaar, maar in vrede en vriendschap leven. Zo is het door God bedoeld.

De wijzen zijn op pad gegaan en ze hebben zelfs nieuwe wegen gevonden. Ze waren in de koningsstad van Jeruzalem aangekomen, maar vonden daar een angstige koning en een angstige stad. Het spoor van de vreugde liep daar dus dood. Het Kind was een veiligheidsrisico: koning Herodes voelde zich bedreigd. Bij hem was niets te vinden van de hoop en de vreugde waar de wijzen naar op zoek waren. Dus op naar Bethlehem! Waar ligt Bethlehem? De wijzen wisten dat ze naar die stad moesten, maar noch de koning noch de schriftgeleerden vergezelden hen om de weg te wijzen. De schriftgeleerden wisten wel de verwijzing naar Bethlehem te vinden, maar de weg naar Bethlehem was hun onbekend. Zij kunnen niet met de wijzen vergeleken worden, omdat zij de bron van hun wijsheid niet kunnen aanboren. Het is niet voldoende om de Schrift te kunnen lezen, maar je moet die Schrift ook tot jezelf laten spreken. Wanneer we op de weg van geloof gaan, betekent dit dat we een roeping willen volgen.

Deze roeping verstaan de wijzen en dat betekent dat zij de weg naar Bethlehem inslaan. De route naar Bethlehem is een geestelijke weg die niet met menselijke plaatsnaambordjes gevonden wordt, maar die door de ster van God geleid wordt. De wijzen vergeten snel hun teleurstelling over Jeruzalem, de stad van angst, en gaan naar Bethlehem, de stad van de vreugde.

De teleurstelling van de wijzen is herkenbaar: mensen en instellingen maken niet altijd de verwachtingen waar die mensen koesteren. Dat kan zelfs in onze kerk gebeuren. Veel mensen zijn teleurgesteld en hebben andere wegen in geslagen. Maar laten we ons leven leiden door teleurstelling of door de vreugde? Is de teleurstelling leidend in ons leven of staan we open voor het teken van Gods aanwezigheid in de ster? Helpen we elkaar om die teleurstelling te overwinnen en de ster weer te zien stralen? Maken we dat als geloofsgemeenschap waar?

We hebben veel mensen ontvangen met de kerstdagen. Hebben we hun iets kunnen meegeven van de kerstvreugde, hebben we hen kunnen laten delen in de ontmoeting met God zelf en laten putten uit de liefde van God voor de mensheid?

Er is veel gedoe in en rond de kerk, ook in de veranderingen in ons eigen Den Haag Noord, maar dat mag nooit de aandacht afleiden van de kern van ons geloof: de weg naar Bethlehem gaan, naar de ontmoeting met Christus zelf, die de liefde van de Vader toont. Die ontmoeting is een bron van inspiratie en kracht om op onze beurt mensen te helpen bij hun ontmoeting van God. Als de kerk een instrument is van die ontmoeting, dan zijn wij geroepen om mensen te helpen bij die ontmoeting. Ik wens u daarbij veel inspiratie.

Amen

Verkondiging 1 januari 2015, moederschap van Maria - vredeszondag

Lezingen
Numeri 6, 22-27
Psalm 67
Galaten 4, 4-7
Lucas 2, 16-21

Welkom
Op deze eerste dag van het nieuwe jaar leggen we ons leven weer opnieuw bij God en vragen Hem om zijn zegen. In het bijzonder vragen we op voorspraak van Maria, Koningin van de vrede en Sterre der zee om zegen voor onze nieuwe parochie die vandaag van start gaat. De bisschop heeft een decreet gemaakt en dat krijgt de komende tijd uitvoering. Het betekent een grote historische verandering, maar het fundament blijft het evangelie van Christus. We willen dit blijven uitdragen als gemeenschap van gebed en dienstbaarheid.

We bidden dat onze geloofsgemeenschap van de H. Jacobus binnen die nieuwe parochie met vijf andere geloofsgemeenschappen, een trekkende rol mag blijven vervullen en velen zal inspireren om werk te maken van hun geloof!

Vandaag is het naast de feestdag van het Moederschap van Maria, octaafdag van Kerstmis, ook de internationale dag van vrede. Zoals ieder jaar geeft de paus een vredesboodschap en die wil ik ook vandaag bespreken. Laten we bidden dat Gods vrede over ons zal neerdalen.

Homilie
Het thema van de vredesboodschap 2015 van paus Franciscus is de strijd tegen slavernij. Het kwaad in de wereld dat we iedere dag weer tegenkomen, zowel in de grote wereld als in onze eigen persoonlijke leven, kan ons verleiden tot gedrag dat onwaardig is. We kunnen verleid worden om ons tot hetzelfde niveau te verlagen als degenen die het kwaad bedrijven.

Vorig jaar sprak paus Franciscus van broederschap en fellowship als een houding die ons kan bevrijden van slavernij. Wanneer we elkaar beschouwen als broeders en zusters, zal slavernij geen kans krijgen. Paus Franciscus verwijst naar de brief van Paulus aan Filemon. Daar komt de slaaf Onesimus ter sprake. Deze is weggevlucht van zijn “eigenaar” Filemon en is bij Paulus terecht gekomen. Daar is hij gedoopt en broeder geworden. Hij wordt terug gezonden naar Filemon. Zij moeten nu niet meer als heer en dienaar met elkaar omgaan, maar als broeders. Het is een bijzonder ontroerende brief, waar Paulus het instituut van de slavernij, zoals dat in de Romeinse tijd bestond, niet aanvalt, maar wel laat zien dat de christenen een manier van met elkaar omgaan hebben die daar verre bovenuit stijgt.

De broederschap staat vanaf het begin der mensheid onder druk, vanaf het moment dat Kaïn zijn broer Abel vermoordt. Broeders en zusters erkennen dat zij dezelfde oorsprong hebben. Wanneer mensen zich van die oorsprong verwijderen, verwijderen zij zich van elkaar. Wanneer er verwijdering van God is, dan raken de mensen ook van elkaar vervreemd. Die broederschap wordt niet afgedwongen, maar vraagt een keuze en een vrije bekering.

Er zijn vele vormen van slavernij. Zij begint daar waar mensen als object worden beschouwd en als het eigendom van anderen. Dat wordt natuurlijk niet altijd uitdrukkelijk gezegd, maar uit gedragen situaties kan dat wel afgeleid worden.

Armoede is de eerste oorzaak die ook aan de orde is wanneer mensen achter raken in hun ontwikkeling en buiten gesloten worden van maatschappelijke ontwikkelingen en vooruitgang. Als er geen perspectief is op vooruitgang, dan is er sprake van armoede. Dat heeft dus ook te maken met gebrek aan goed onderwijs, zodat jongeren onvoldoende mogelijkheden hebben om zich te ontwikkelen. Dan gaan andere perspectieven lonken en de criminele verleidingen liggen dan op de loer.

Corruptie is een tweede oorzaak: daarmee bedoelt de paus dat het hart van de mens gecorrumpeerd wordt door het verlangen naar geld en materiële welvaart. Alles wordt gedaan voor het financieel gewin. Vaker dan mensen toegeven is geld de drijvende kracht in hun leven en niet de waardigheid van de menselijke persoon. “Het moet allemaal natuurlijk wel betaald worden” wordt er dan geroepen. Op vele manieren zijn wij deel van het systeem en moeten wij ons geweten laten spreken om de juiste keuzes te maken omwille van de mensen die wij ontmoeten.

Gewapende conflicten, gewelddadige criminele activiteiten en terroristen zijn een volgende oorzaak van slavernij. Mensen worden slachtoffer gemaakt, zij worden ontvoerd en voor gewelddadige doelen misbruikt.

Wat is er nodig? De paus bekritiseert de globale onverschilligheid die deze problematiek van slavernij niet serieus neemt. Er zijn goede initiatieven.

Op de eerste plaats noemt de paus het werk van religieuze congregaties, met name van vrouwelijke religieuzen die zich inzetten voor mensen door ondersteuning, onderwijs en re-integratie in de samenleving, in het bijzonder voor vrouwen, die in de slavernij terecht zijn gekomen.

Voorts wijst hij op de taak van de nationale overheden, de internationale gemeenschap en tenslotte van bedrijven en consumenten.

Ook wij als gelovigen dienen ons van deze problematiek bewust te zijn en onze verantwoordelijkheid op ons te nemen, daar waar we dat kunnen, ook door als consument de juiste keuzes te maken. Ik denk dat we ons in Nederland niet meer kunnen verschuilen achter de stelling dat we niet kunnen weten waar producten vandaan komen.

De kerk heeft de opdracht om door haar caritas mensen bij te staan en projecten te steunen die tegen de slavernij optreden en mensen daarvan bevrijden. Dat kan ook individueel. We propageren broeder- en zusterschap ook jegens hen die in slavernij zijn. Ook zij zijn onze broeders en zusters, zij zijn geen vreemdelingen, maar zij dragen ook het gelaat van Christus. Deze broederschap kleurt ons denken èn ons handelen, ons spreken èn ons bidden.

De paus noemt aan het einde van zijn brief het voorbeeld van de heilige Josephina Bakhita: een vrouw die als slavin uit Soedan veel te lijden heeft gehad. Ze werd bevrijd en daarna religieuze zuster en getuigde van haar vergevingsgezindheid: een voorbeeld van iemand die haar trauma heeft overwonnen door haar geloof en religieuze leven. Zij heeft dus de verleiding van onwaardigheid, van boosheid en wraak weten te weerstaan en ze heeft die zelfs omgedraaid tot vergeving en verzoening. Ze is als heilige gestorven.

Laten wij, ook op deze dag van vrede, altijd leven vanuit de vrede van Christus die Hij aan ons, zijn kerk, heeft toevertrouwd. Daartoe wens ik u Gods zegen en zalig Nieuwjaar.

Amen

Voor de tekst van de boodschap: klik hier.

Overweging oudjaar 2014

We staan voor een grote verandering dit jaar. Een nieuwe parochie begint met een pastoraal team en een bestuur en mensen die onze lokale geloofsgemeenschap dragen in een pastoraatgroep en een beheerscommissie rondom onze eigen St. Jacobuskerk. De nieuwe parochie zal heten Maria, Sterre der Zee, maar de naam van de H. Jacobus blijft verbonden aan ons kerkgebouw. Veel mensen hebben uren besteed aan deze verandering. U heeft geen idee wat er allemaal achter de schermen gebeurt, maar we zijn al die mensen enorm dankbaar. Gelukkig heeft God aan veel mensen in onze parochie talenten gegeven. We bidden om zegen voor onze geloofsgemeenschap en voor de nieuwe parochie. We zijn ook blij dat de broeders van Sint Jan met onze geloofsgemeenschap verbonden blijven en hun diensten blijven aanbieden.

In de reeks avonden van geloofsvorming stonden de werken van barmhartigheid centraal. Ze werden becommentarieerd met teksten van de kerk vader Augustinus en aan de hand van concrete voorbeelden van heiligen. In de najaarscatechese werd de exhortatie van paus Franciscus besproken. In het najaar heeft bisschop van den Hende het Laurentiusjaar afgekondigd. Barmhartigheid zal dus ook komend jaar op onze agenda staan.

Lees meer