LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging kerkwijding en H. Jacobus , 29 september 2019

Lezingen
Jesaja 56, 1. 6-7
Psalm 83
1 Petrus 2, 4-9
Lucas 19, 1-10

Welkom
Welkom op dit hoogfeest van kerkwijding. We vieren dat we ons hier thuis voelen, in dit godshuis. Sommigen staan misschien op de drempel, anderen hebben hier al vele jaren van vieringen en vrijwilligerswerk liggen, maar dat onderscheid doet er niet toe: het is een huis voor ons allen. We denken vandaag na over onze band met dit huis: waarom ben je ooit, lang geleden of juist recent pas, over de drempel van dit huis gekomen? Wat heb je hier gevonden, wat hoop je nog steeds hier te vinden? Zoveel mensen, zoveel verschillende redenen om in dit huis te komen. Jacobus, de patroon van dit huis, is ook de patroon van de pelgrims. Dat betekent dat we de betekenis van dit huis ook relativeren: het is niet meer dan een halteplaats op de pelgrimage van ons leven. Niettemin is het een geliefde halteplaats, een plek waar we graag komen voor bezinning en vrede, als inspiratiebron voor de andere dagen van ons leven.

Homilie
Broeders en zusters, vrienden van Christus,
Een flinke groep parochianen is gisteren teruggekeerd van een inspiratiereis naar Assisi. We traden in de voetsporen van de H. Franciscus van Assisi. We bezochten de plekken van zijn leven en zijn levenseinde, we hoorden de verhalen van zijn bestaan en zijn keuzes, en we hebben teksten van zijn hand gelezen en gebeden. U heeft het kunnen volgen op de website, u kunt het ook nog terugzien. In Umbrië bezochten we vele kerken en we vierden dagelijks de eucharistie op cruciale plekken in het leven van Franciscus. Drie lezingen spijkerden ons bij over armoede, roeping en de persoonlijke invulling van de evangelische idealen van Franciscus. We zagen het kruis van San Damiano, dat tot Franciscus de oproep deed om de kerk te herbouwen. Wat begon als een bescheiden herstel van een paar fysieke gebouwen, liep uit op een herstelbeweging van de hele kerk tot in alle uithoeken van de aarde. Franciscanen, Clarissen en andere leden van de Franciscaanse familie zijn overal te vinden. We hebben zelfs in onze kerk nog een bescheiden teken daarvan in het vaandel rechts tegen de zijwand. Ook in onze parochie waren mensen geraakt door het verhaal en het voorbeeld van Franciscus. We hebben met deze bedevaart de draad weer even opgepakt.

Voor een bedevaart hoef je niet naar Assisi: u weet misschien nog wel dat ik iedere kerkgang op zondag of door de week een eigen soort bedevaart heb genoemd. Het is telkens weer een stap om je leven in beweging te brengen, soms een stap die je vertrouwd is, maar soms een stap die grensverleggend is. Ik weet dat er mensen onder ons zijn, voor wie deze stap vandaag een redelijk nieuwe stap is. Weet je welkom!

Franciscus van Assisi zette grote stappen. Anderen zetten kleine stappen, zoals op een wandeling een groot verschil zichtbaar wordt tussen mensen met lange benen die grote stappen zetten en mensen die wat korter zijn en dus kleinere stappen zetten. Zij blijven sneller achter, maar dat betekent niet dat hun inspanning minder is. Evenzeer geldt dat voor de geestelijke weg. Er zijn lieden zoals Franciscus, die grote radicale stappen zetten: grote geloften, radicale keuzes. Zij gooien hun leven compleet om en nemen afstand van alles wat hun vertrouwd is. We zagen in verschillende kerken afbeeldingen van de dramatische episode waarin Franciscus afstand doet van alle bezittingen die hij van zijn rijke vader heeft gekregen: alles legt hij af, tot en met zijn kleding. Naakt zegt hij ten overstaan van zijn verbouwereerde vader en de leiders van de stad dat hij alleen God nog zijn Vader wil noemen. Zijn aardse vader belemmert hem immers in het volgen van zijn roeping. Indrukwekkend grote stappen, te groot voor de meesten van ons! Onze kleine stappen kunnen echter evenzo betekenisvol zijn. Als wij God Vader durven noemen, plaatst dit ons anders in de verhouding met de wereld, die we voortaan een geschenk van de Vader noemen. God Vader noemen maakt dat we andere mensen die we ontmoeten, onze broeders en zusters noemen. Dat Vaderschap maakt ons duidelijk dat we onszelf als een kind van zijn eeuwige liefde mogen beschouwen. We zetten kleine stappen op onze pelgrimage in onze leven en voelen ons misschien wel beschaamd door de kleinheid van die stappen: “Zal dan de wereld nooit echt veranderen?” We beseffen dat onze mogelijkheden beperkt zijn, zoals sommigen tijdens een bedevaart hun fysieke beperkingen ervaren om het hele programma mee te maken, maar dat herinnert ons alleen aan de kleinheid van de stappen die we zetten op onze geestelijke weg. We blijven desalniettemin in beweging.

Tijdens de bedevaart kon ik tussendoor nog enkele bladzijden lezen van een biografie over paus Franciscus die ook grote stappen wil zetten met de kerk om haar te herbouwen. Ook hij loopt tegen beperkingen aan. Het boek maakt duidelijk waar de inspiratie voor die grote stappen van paus Franciscus vandaan komt. Volgens paus Franciscus zijn velen in de kerk hun eigen bron vergeten, hun vertrekpunt voor de levenspelgrimage. Voor Franciscus is het geloof in de opstanding, het geloof in de bevrijding van het kwaad de opdracht om zelf instrument te zijn van dat evangelie. Onze verantwoordelijkheden in ons leven, in ons gezin, in ons werk, met vrienden en allen die we ontmoeten, worden daardoor getekend: mensen helpen opstaan uit situaties van dood en duisternis. Daarom vieren we in dit huis van licht deze dag van kerkwijding. Dit huis van stenen en ramen is een huis van leven omdat we hier het Brood van de opstanding ontvangen en bewaren en ontvangen. Deze opstanding dragen we mee in ons leven en mogen we van hieruit uitdragen. Amen

Verkondiging achtste dag inspiratiereis Assisi 2019

Broeders en zusters, vrienden van Christus,
Op deze laatste dag van onze pelgrimage wordt de eucharistie naar voren geschoven als thema. Dit is anders dan de andere dagen een uitdrukkelijk theologisch begrip, een sacrament. Een sacrament is volgens een klassieke traditie: een uitwendig teken, door Christus ingesteld, waardoor genade wordt aangeduid en gegeven. We zien een handeling en we geloven dat God zijn genade schenkt: we zien tekenen van daadwerkelijke nabijheid van God, die we niet kunnen zien en bevatten, tekenen van zijn aanwezigheid. De eeuwige treedt binnen in onze menselijke werkelijkheid.

Bij dit afscheid van Assisi - we hebben de stad al verlaten - is het goed om ons te realiseren dat Christus bij zijn afscheid de eucharistie aan zijn leerlingen toevertrouwde. In Christus, zo geloven wij, was God zelf zichtbaar en tastbaar aanwezig: Gods Zoon, onvoorstelbaar. In geen godsdienst is God zo nabij aan zijn schepselen, zijn kinderen, maar die aanwezigheid was eindig, zoals het menselijk leven eindig is. Die eindigheid werd bovendien tragisch en gruwelijk, omdat de mens Christus uit de weg geruimd heeft. Net als de profeten voor Hem, werd Christus vervolgd en vermoord. Voor God was er geen plaats in onze wereld. Op de laatste avond van zijn leven heeft Jezus de weg gewezen om toch die aanwezigheid van God vast te houden en telkens weer opnieuw te ontvangen.

In de traditie van het Joodse volk dat jaarlijks de verlossing van de slavernij in Egypte herdenkt, heeft Jezus het teken gegeven van de bevrijdende liefde die Hij de mensen geeft. Aan het kruis laat Hij immers zien dat Hij zijn leven opoffert, omdat Hij van de mensen houdt, van alle mensen. Terwijl de machthebbers van de Romeinen en een aantal schriftgeleerden Hem de mond willen snoeren vanwege zijn verkondiging en zijn handelen, weigert Jezus zich van deze weg af te houden en wil daarvoor zelfs de dood aan het kruis ondergaan. Dat is ware liefde: Hij die zijn leven geeft voor zijn vrienden.

Franciscus was daar zo van onder de indruk dat hij ernaar verlangde zelf dat lijden te ondergaan en met zijn broeders een teken te zijn van diezelfde liefde. Het wassen van de melaatsen was er een concreet voorbeeld van. Ook voor Franciscus was Christus zichtbaar aanwezig in de eucharistie. Daar lag zijn inspiratiebron. Daar ontving hij de kracht om het lijden te dragen. Daar ontving hij de liefde om met zijn broeders te leven. De stigmata waardoor hij meer op Jezus ging lijken, zijn tekenen van die liefde. Wij dragen geen stigmata, zelf pater Johannes-Pio niet. Maar we hebben onze eigen kleine of grote tekenen van wonden, die we met ons mee dragen. De eucharistie geeft ons Gods liefde om deze wonden te laten helen. De eucharistie versterkt onze verbondenheid, geeft gezondheid en vrede. Als wij luisteren naar Christus' stem in de eucharistie, in de lezingen, in de gebeden en in ons hart, zijn we met hem verbonden als met de wijnrank. Zo komen in de eucharistie alle thema's van deze pelgrimage bijeen!

Wij nemen afscheid van Assisi, maar als we weer thuis zijn, kunnen we in iedere eucharistie Assisi laten opleven. We denken aan Franciscus, we denken aan de kerken waar we vieringen beleefden, we denken aan het kruis van Damiano dat tot ons spreekt en zo wordt Assisi een deel van ons leven, een bouwsteen in de opbouw van ons gelovig en geestelijk leven. In de eucharistie komt God ons nabij met zijn liefde. Het Brood is vervuld van zijn genade en wordt door ons lichaam opgenomen, zoals zijn liefde door onze geest wordt ontvangen. De tekenen van de wonden, die we zelf meedragen, worden tekenen van liefde. De liefde is immers sterker dan het lijden en de dood en van die liefde leven wij. Amen

Verkondiging zesde dag inspiratiereis Assisi 2019

Vandaag vieren we Cosmas en Damianus, patronen van gezondheid. Zij waren al bedreven in chirurgische zaken. Ze konden snijden en amputeren, maar ze konden lichaamsdelen er ook weer aanzetten. Soms moet je in je leven afscheid nemen, maar soms moet je iets nieuws toevoegen.

Het evangelie gaat over de confrontatie van Herodes met het evangelie. Het is een confrontatie die uiteindelijk weinig oplevert. Herodes is misschien van goede wil, maar het komt bij hem niet tot wasdom en levert geen vruchten op. Herodes kent Johannes de Doper. U kent het verhaal: Johannes wijst als strenge profeet Herodes op zijn overspelig gedrag. Als represaille wordt hij gevangen gezet. Toch sluimert in het hart van Herodes het goede: hij luisterde immers graag naar Johannes, maar hij valt in de valkuil van zijn eigen ambitie en machtspositie. Als Salomé ten overstaan van zijn gasten om zijn hoofd vraagt, kan hij dit niet weigeren. Tenminste, zo voelt hij dat. De relatie met zijn gasten is voor hem belangrijker dan het leven van Johannes de Doper.

Vandaag klinkt het verlangen van Herodes om Jezus te ontmoeten. Dat gaat pas gebeuren aan het einde van het evangelie, wanneer Jezus gevangen is genomen. Hij wordt door Pilatus naar Herodes gestuurd, omdat Jezus uit Galilea komt. Maar die ontmoeting wordt een teleurstelling. Jezus acht hem geen woord waardig. Wonderlijk misschien omdat Jezus altijd contact zoekt met zondaars, maar in dit geval beseft Hij dat er geen oprechte openheid voor het evangelie is.

Wat Herodes ontbreekt, is het besef waar de profeet Haggai van spreekt, het besef dat zijn leven ondanks de fraaie buitenkant één grote ruïne is, gebaseerd op overspel en machtsspel. Het is een façade die hij heeft opgetrokken, van een koning die het Joodse volk verdedigt tegen de Romeinen. Helaas moet hij erkennen dat hij zijn identiteit te grabbel gegooid heeft. Zijn geloof is slechts buitenkant, hij heeft geen keuze gemaakt, hij is een opportunist, hij is wankelmoedig en heeft zich laten meenemen door de beproeving. Zijn macht en aanzien zijn hem meer waard dan zijn overtuiging.

Wij zoeken als pelgrims een gezond evenwicht. Wij kunnen ons niet losmaken van onze tijd, ons werk, onze leefwereld, maar dat betekent niet dat ons geloof buitenkant is. Wat houden we vast als kern? Voedsel is de sleutel. Zoals gezondheid alles te maken heeft met de juiste voeding, heeft ook geloven te maken met voldoende geestelijk voedsel. Een bedevaart is zulke voeding. Bijbellezing, kerkbezoek, gesprekken en werken van barmhartigheid zijn ook zulk voedsel. Mogen wij door goed geestelijk voedsel groeien in geloof. Amen