LogoAdVanDerHelm

kaarsjes

Verkondiging eerste dag inspiratiereis Assisi 2019

Thema: pelgrimage

We zijn vertrokken. We hebben ons huis, ons leven achter ons gelaten. We zijn even een weekje op onszelf. Ook voor de echtparen onder ons: neem ook de tijd voor jezelf; gun jezelf de ruimte om anders naar je leven te kijken. Wat hebben we losgelaten? Wie hebben we losgelaten? Pelgrimage is bewust kiezen voor een tussenperiode waarin je dat wat achter je ligt, bewust loslaat, en uitdrukkelijk de onzekerheid kiest over wat komen gaat. Natuurlijk weten we de komende dagen heel goed waar we naar toe gaan. Het programma is duidelijk. Maar in de pelgrimage houden we alles open voor wat we beleven en ervaren, open voor de mensen die we ontmoeten.

Franciscus' leven is ook zo'n pelgrimage geweest, misschien niet zelf gekozen, maar het werd hem gegeven. Hij werd na een gevecht tussen de steden van Italië gevangen gehouden en bleef daar een jaar tot hij werd vrijgekocht door zijn rijke vader. Welke gevangenschap herkennen wij? Gevangen in geschiedenis, gevangen in een situatie, gevangen door fysieke beperkingen of door geestelijke trauma's?

Franciscus ontdekte dat hij door zijn situatie op een spoor was gezet dat hij niet wilde: de rijke bourgeois zoon die zijn vader wel zou opvolgen. Maar zijn onrust ging dieper, zijn zoeken ging verder. Die weg die voor hem uitgestippeld lag, was voor hem een gevangenis. Dat was een akelige ontdekking. Dit deed hem denken aan Christus in Gethsemane. Kan dit lijden niet aan mij voorbijgaan? Een zeer menselijke vraag en een zeer oude vraag, misschien wel een eeuwige vraag. Allemaal krijgen we deze vraag op enig moment op ons bord in het lijden van onszelf, het lijden van anderen. Voor Franciscus is zijn gevangenschap een dubbele gevangenschap. Hij beseft dat hij vast zit in de gevangenschap van de verwachtingen van zijn vader, maar zijn daadwerkelijke situatie als krijgsgevangene maakt dat hij dat niet kan waarmaken. Hij kan niet die fantastische ridder zijn die hij zich gedroomd had en ook niet die fantastische handelaar waarvan zijn vader gedroomd had.

Het lijden dat we meedragen kan ook een gevangenschap zijn. We denken dat daar niet aan te ontkomen is, maar het lijden is geen noodlot. We zien dat aan Franciscus en aan Christus zelf. Franciscus spiegelt zich aan Christus, maar die wordt ook niet door het lijden bepaald. De opstanding die we vandaag vieren - het is zondag - leert ons dat de mens niet samenvalt met zijn lijden. Als we ons spiegelen aan Christus dan kunnen wij ook die gevangenschap van het lijden loslaten. Dat betekent niet dat het lijden voorbij is, of gemakkelijk wordt, maar wel dat dat lijden niet meer ons innerlijk, de kern van ons leven raakt. Het paradoxale van de stigmata van Franciscus is dat het lijkt of hij het lijden van Jezus in zich opneemt, maar hij dat in het besef van de verrijzenis doet.

Pelgrimage is de weg naar innerlijke vrede. De eerste stap vandaag is de gevangenschap onder ogen zien, het lijden onder ogen zien. Net als Franciscus weten we dat God dit ziet en een andere weg voor ons bedoeld heeft. Het is aan ons die weg te ontdekken. Amen

Verkondiging 24e zondag door het jaar, 15 september 2019, vormelingen

Lezingen
Exodus 32, 7-11.13-14
Psalm 51
Timotheüs 1, 12-17
Lucas 15, 1-10

Welkom aan jullie, komende vormelingen van de parochie Maria Sterre der Zee, uit alle geloofsgemeenschappen afkomstig. Welkom aan je ouders en andere familieleden en andere parochianen.

De kerk loopt meestal achter bij de samenleving, maar bij het vormsel loopt ze vooruit op wat komen gaat: je weg naar volwassenheid, je weg naar het maken van eigen keuzes, je weg naar het bouwen van je eigen leven. Je krijgt de komende maanden een extra handvat om die weg in te slaan. Het is de Geest van God zelf die over je zal komen. De bisschop zal jullie de handen opleggen en flink bestrijken met heilige geurige olie. Zal je dat gaan voelen? Tja, dat hebben we niet in de hand. We doen ons best om jullie zoveel mogelijk open te stellen voor wat dan gaat gebeuren, je ouders, de mensen van de parochie willen je als het ware aankleden met alles wat nodig is om die gave van de Geest te ontvangen. De voorbereiding is erop gericht dat je meer van het verhaal van Jezus leert begrijpen; dat je meer weet over wat Hij vertelde, wat Hij deed, waarom zijn eerste leerlingen zich bij Hem aansloten en waarom ze na zijn dood en opstanding besloten om met de kerk door te gaan.

Zie het als een ontdekkingstocht waarbij je ook ontdekt dat je niet alleen gaat, maar met je leeftijdsgenoten, en nog veel anderen en ook dat je deel bent van een grote beweging van mensen. We bidden God dat Hij jullie en jullie ouders zal begeleiden en inspireren.

Homilie
Broeders en zusters, vormelingen,
Wat heb je nodig om bij een team te horen? Als je tweeëntwintig voetballers rond ziet rennen hoe kun je ze dan uit elkaar houden? Je moet een eigen kleur hebben, een eigen naam. En stel je voor dat je met je team in een grote mensenmassa opgaat en elkaar kwijtraakt. Kun je je dan voorstellen dat je blij bent iemand van je team terug te vinden? Je hoort bij een team omdat dat bij de spelregels hoort, maar ook word je een team omdat je er samen voor gaat om te winnen. Je hebt samen een doel: je wilt plezier, maken, je wilt winnen en als iemand niet goed meekomt in het team, dan hoop je dat de anderen ook voor hem/haar inspringen. Hier merk je al: het ene team is het andere niet. Er zijn teams die alleen voor de winst gaan en je hebt teams die alleen maar voor de gezelligheid gaan. Er zijn teams waar de leden naar elkaar luisteren en met elkaar plezier maken en teams waar competitie en prestatie de boventoon voeren. Bij wat voor team wil jij horen? Welk team is het meest effectief? Waar ligt het goede evenwicht? Dat zoek je met elkaar.

Je kunt de kerk ook met een team vergelijken. Ook dit team kent een eigen kleur: het is het rood van de liefde, het rood van de Geest, het rood van bloed, het rood van je eigen hart. Met de voorbereiding op het vormsel leer je dit team beter kennen en kun je beslissen wat je voor dit team wilt betekenen. Wat is het eigenlijk voor een team? In het team dat we als kerk vormen, hebben we een inspiratiebron in het evangelie: een goede boodschap voor de mensen dat liefde en geluk mogelijk zijn. God is er ooit mee begonnen en heeft ons de weg gewezen om daarmee door te gaan. Die weg lezen we in het verhaal van Jezus.

Het verhaal dat we vandaag horen past bij de voorbereiding op het vormsel: niemand kan gemist worden! Ook jullie niet, vormelingen, en jullie ouders niet, en jullie broers en zussen niet. Net als in een team dat niet kan gaan spelen als de helft thuis blijft, zal onze samenleving verstarren en doodlopen als wij thuis blijven zitten, als we denken dat anderen de problemen wel zullen oplossen, misschien de regering of je ouders of de paus of nog erger: God. Dan wordt het niets met onze wereld.

Het gaat dit team niet om zichzelf: de kerk bestaat niet voor zichzelf, maar zij bestaat om de wereld te helpen om liefdevol te zijn. Kan de wereld dat niet zelf? Inderdaad, de wereld heeft mensen nodig die laten zien dat die liefdevolle en vriendschappelijke wereld mogelijk is. Er moeten mensen zijn die daaraan herinneren opdat de mensen in de wereld niet voortdurend met zichzelf bezig zijn, met hun werk, met geld verdienen, met succesvol zijn, met amusement, leuk hoor en belangrijk, maar die helpen de wereld niet veel verder.

Het verhaal van vandaag vertelt van God die als een teamleider opzoek is naar zijn ontbrekende teamleden. God ziet zijn team graag compleet en telkens als hij weer een teamlid gevonden heeft, breekt er vreugde uit in de hemel. Het aardige van het team is dat het niet uitmaakt waar je vandaan komt. De tweede lezing maakt dat duidelijk. Het eerste team van Jezus was naar menselijke maatstaf een stelletje ongeregeld. De verdeeldheid was dus als het ware al ingebakken. Paulus zelf, die de tweede brief heeft geschreven, was eerst een grote tegenstander van de leerlingen van Jezus, Hij hoorde als het ware bij het andere team, met andere kleuren en een andere slogan, maar Paulus heeft het nieuwe team omarmd en heeft daarmee het geluk gevonden, want met dat team kon hij de wereld aan, met dat team zag hij de wereld met ogen vol liefde en barmhartigheid. Hij zag overal de liefde te voorschijn komen. Tot zo’n team kun je ook gaan horen door het vormsel. Het is een team dat het rood van de liefde draagt, niet alleen voor je vrienden, maar voor alle mensen die je ontmoet. Vandaag beginnen we met de opbouw van dat team en ik wens jou veel succes. Amen.

Verkondiging 23e zondag door het jaar, 8 september 2019

Lezingen
Wijsheid 9, 13-17
Psalm 90
Filemon 1, 9b-10.12-24a
Lucas 14, 25-33

Welkom
Leerlingen van Christus! Vindt U het prettig als ik u zo aanspreek? Wacht maar tot U de woorden van Christus hoort straks. De vraag is: voelt U zich dan meer van Hem verwijderd, of juist meer tot Hem aangetrokken? Schrikt het U af, of is het een uitdaging? Voortdurend stellen we ons de vraag: Christus navolgen, wat betekent dat? Voor sommigen betekent het een intrede in het klooster. Ik kom net terug van een klooster waar een paar jonge mannen zijn ingetreden, diep in de bossen van de Morvan. Gisteren in het journaal zagen we jonge Dominicanen. Denk niet dat de tijden van weleer zijn teruggekeerd, maar het is blijkbaar wel mogelijk om in de moderne tijd Christus na te volgen. Wat is onze manier? Wat mijn manier? Keren we ons tot God om ruimte te maken voor die vraag, dat de heilige Geest ons in Gods wijsheid zal leiden.

Homilie
Waardoor heeft Jezus het grote aantal leerlingen niet vastgehouden? De tekst van vandaag laat het kwantitatieve hoogtepunt van Jezus' missie zien. Een grote groep mensen volgt hem. Wat zoeken ze bij hem? Is hij de bevrijder van het onderdrukte Israël? Is hij een wonderdoener die ziekte geneest en de dood verdrijft? Is hij de exorcist die boze geesten verdrijft? Is hij een authentieke leraar die anders dan veel Farizeeën de boodschap van de wet van Mozes op menselijke maat brengt? De motieven om Jezus te volgen kunnen zeer verschillend en persoonlijk zijn. De opmerking van Jezus vandaag, maakt het niet gemakkelijker. Door zijn benadering knappen heel wat ballonnetjes van valse illusie uit elkaar. Jezus beantwoordt niet aan onze droombeelden. Hij vraagt naar de kwaliteit en de trouw van ons navolgen. Als je niet je kruis op je neemt, kun je mijn leerling niet zijn! Niemand neemt toch graag een kruis op? We weten waar dat eindigt. De vraag van Jezus leidt tot teleurstelling. Mensen haken af. Slechts een klein groepje mannen en vrouwen volgt hem naar Jeruzalem. Uit het oogpunt van kwantiteit had Jezus deze vraag beter niet kunnen stellen.

Uit het vervolg blijkt beter wat Jezus bedoelt met dat kruis opnemen. Ik denk niet dat hij per se het lijden opzoeken bedoelt. Al moeten we ons realiseren dat in de tijd dat zijn woorden opgeschreven werden, de navolging van Jezus wel degelijk een risico op de marteldood inhield. Voor de eerste schrijvers en luisteraars van het evangelie was het kruis niet ver weg. Hoe vertalen we dat voor ons? Uit het vervolg van het verhaal blijkt dat het volgen van Jezus niet alleen een spontane reactie op een uitnodiging is, maar ook een zorgvuldig opbouwen van een gelovig leven. Geloof begint met ontroering, verbazing, fascinatie. Natuurlijk leren we van onze ouders of van vrienden, of van contacten wat we kunnen geloven. We leren wie Jezus is en wat zijn evangelie inhoudt, maar dat is nog niet geloven met een grote G. Dat is namelijk vanuit een persoonlijke ervaring. Onlangs gaf ik een lezing en een jongere onder de aanwezigen vroeg me: “wanneer en waardoor bent u gaan geloven?” Een aantal oudere aanwezigen moest wat besmuikt lachen. Maar mijn reactie was ten eerste, voordat ik op zijn vraag inging: waarom reageert u zo? Wanneer heeft u het laatst over deze vraag gesproken? Heeft u zelf een antwoord op die vraag? Delen we met elkaar geloofservaringen? Ik koppel aan zijn vraag: wat zijn onze recente geloofservaringen? Waardoor blijft uw geloof levend? Wie of wat speelt daarbij een essentiële rol? Of is het geloven verdwenen onder het stof van onze eigen geschiedenis, zoals vroeger droogbloemen onder een glazen stolp? Die bleven lang mooi, maar die bloemen zijn wel dood. Geloof begint met een ervaring van God die ons bemint. Op allerlei manieren kunnen we die ervaring opdoen: door mensen, door teksten, door natuur, door stilte, door kostbare woorden tot ons gesproken.

Het is een groot geschenk, 'genade' zeggen we met een klassiek woord. Het wordt ons gegeven, het overvalt ons. Het kan ons pas overvallen, wanneer we open zijn, wanneer we vooroordelen loslaten en vaste categorieën even opzij zetten. Luisteren, u weet het hopelijk nog, is het beginwoord van de Joodse geloofsbelijdenis, en dus ook van Jezus' geloofsbelijdenis. Het is ook het beginwoord van de regel van Benedictus, de kloosterregel die nog steeds tienduizenden christenen inspireert. "Spreek, Heer, uw dienaar luistert" zegt de jonge Samuel als hij voor het eerst een ervaring van Gods aanwezigheid heeft. Het gaat om luisteren als basis van een ontmoeting met Christus, die de weg naar God is, die de weg van Gods heilige Geest is. Deze Geest woont in ons en kan ons transformeren tot de nieuwe mens.

Als jou ooit zo’n geloofservaring overkomen is, dan vraagt dit fundament onderhoud. Zoals een gebouw onderhoud nodig heeft, heeft ons geloof onderhoud nodig. Het is geen stilstaand water dat gaat stinken, maar levend water is stromend water. Dat geldt ons persoonlijk geloven, maar ook onze geloofsgemeenschap. Wat ons persoonlijke geloven betreft, voldoet het naambordje christen niet, katholiek evenmin. Dagelijkse verdieping, wekelijkse ontmoeting met God, dagelijkse keuzes met de mensen die we ontmoeten. Af en toe een paar dagen op retraite. Het gebouw van ons geloof is gegrondvest op de voortdurende ontmoeting met Jezus Christus, in de vieringen, in Bijbellezing en we onderhouden het zelf met de bouwstenen die ons geloof aanreikt en die we uit de rijke traditie mogen kiezen. "Neem je kruis op" hoeft niet dramatisch tot de dood te leiden, maar betekent dat ons leven voortaan alleen begrepen kan worden door de liefde die Christus aan het kruis getoond heeft. In die liefde willen we leven, met die liefde willen we in onze wereld zijn, vanuit die liefde leven we met anderen. Dat is geen zware weg, maar een weg van vreugde, omdat we dan zoveel mogen ontvangen. Ik wens u een mooie weg met het kruis van Christus in uw leven. Amen.